Karadeniz · Artvin
Arǩabi
Denizden 3.210 metreye uzanan 407 km²'lik bir dünya. Şelaleler, taş köprüler, çay yamaçları ve sisli yaylalar. Yolculuk sahilden başlıyor, zirvede bitiyor.
- Şu an
- ☁️ 18° · Kapalı
- Deniz
- Hafif dalgalı · su 22°
- Güneş
- Güneş bugün 17:26'de batıyor
- Yarın
- ☁️ 17° / 20°
Kısa yoldan
Arhavi'nin yedi harikası.
Yana kaydır, birini seç; hikâyesine götürelim.
01Mençuna ŞelalesiÜç basamakta yaklaşık 70 metre. Kamilet vadisinin saklı sesi.Hikâyesine git vlyalcin · CC BY-SA 4.0
02Çifte Köprüİki derenin buluştuğu yerde, 18. yüzyıldan kalma iki taş kemer.Hikâyesine git Arif miletli · CC BY-SA 4.0
03Zümrüt derelerKapisre ve kardeşleri: her biri ayrı bir vadi, ayrı köyler.Hikâyesine git BİSİKLETÇİ1234 · CC BY-SA 4.0
04Çay yamaçlarıBahar sürgünüyle başlayan hasat, köylerin ritmini belirler.Hikâyesine git BİSİKLETÇİ1234 · CC BY-SA 4.0
05Sis ve yaylalarBulutların içinden geçen yayla yolları ve buzul gölleri.Hikâyesine git BİSİKLETÇİ1234 · CC BY-SA 4.0
06Ciha KalesiŞehre tepeden bakan, yapım tarihi bilinmeyen gözetleme kalesi.Hikâyesine git Ceas08 · CC BY-SA 3.0
07Arhavi muhlamasıMısır unu, tereyağı, peynir. Tavadan sıcak sıcak, uzaya uzaya.Hikâyesine git Onerhoca · CC BY 4.0
01Deniz seviyesi
Dokuz buçuk kilometrelik bir kıyı, ardında hemen dağlar.
Arhavi, Karadeniz'in doğu ucunda; batısında Fındıklı, doğusunda Hopa, güneyinde Yusufeli var. Kıyı şeridi 9,69 kilometre. Şehrin hemen arkasında yeşil yamaçlar yükselmeye başlar: burada deniz ile dağ arasında mesafe yok denecek kadar azdır.
Kapisre Deresi şehrin ortasından geçip denize kavuşur; sabahları sahil yürüyüş yolu, akşamları kıyıdaki ışıklar.
9,69 km
kıyı şeridi
407 km²
ilçe yüzölçümü
3.210 m
en yüksek nokta: Kızıltepe
1973
Kültür ve Sanat Festivali'nin başladığı yıl
02Vadilere doğru
Zümrüt rengi suların çizdiği vadiler.
İlçenin en büyük akarsuyu Kapisre Deresi. Ona dağlardan inen kardeşleri eşlik eder; her biri ayrı bir vadi, ayrı köyler ve ayrı yollar demek.
Dereler
- Kapisre
- Kavak
- Şahinkaya
- Agara
- Balıklı
- Lome
03Taş ve zaman
Kireç ve yumurta akıyla örülmüş kemerler.
Çifte Köprü
18. yüzyıldan kalan Çiftekemer Köprüsü, iki derenin buluştuğu noktada iki kemeriyle yan yana durur. Taşları kireç ve yumurta akıyla bağlanmış; yüzyıllardır taşkınlara karşı ayakta.
Hafıza · 1990
Artık olmayan köprü
Tam daire kemeriyle Kavak Köprüsü, bölgenin en zarif köprülerinden biriydi. 1994'te yıkıldı. Bu fotoğraf yıkılmadan dört yıl önce çekildi. Bugün ayakta kalan köprüler, onu da hatırlatıyor: bu miras korunmazsa kaybolur.
04Kamilet vadisi
Mençuna: üç basamaklı, yaklaşık 70 metrelik bir düşüş.
Su, sarp kayalardan üç basamak hâlinde iner; en üstteki düşüş tek başına yaklaşık 50 metre. Suyun gürlüğü mevsime ve yağışa göre değişir.
Yol, Çifte Köprü'yü geçtikten sonra köy yoluna sapar ve bir süre yürüyüşle devam eder. Kayalar ıslak ve kaygandır; uygun ayakkabı şart.
05Yamaçlar
Çay bahçeleri, fındık dalları, ahşap evler.
Arhavi'nin geçimi topraktan: çay, fındık ve kivi. Bahar sürgünüyle başlayan çay hasadı, yamaçlardaki köylerin ritmini belirler.
Geleneksel evler iki üç katlıdır; ahşap çatma iskeletin arası taşla doldurulur. Zikzak desenli bu duvarlar, bol yağmurlu iklime yüzyıllardır uyum sağlar.
Bazı köyler
- Balıklı
- Ulukent
- Ortacalar
- Derecik
- Güngören
- Kemerköprü
- Dikyamaç
- Küçükköy
- Yukarışahinler
06Bulutların içinden
Sis iner, vadi kaybolur, yayla yolu başlar.
Alt yamaçlarda kızılağaç, kayın, kestane, gürgen ve ıhlamurdan oluşan Kolşik ormanları; yukarıda yaylalar ve buzulların bıraktığı göller. Hava birkaç saatte değişebilir: yağmurluk, katmanlı giysi ve rotanızı birine haber vermek bu yolculuğun parçası.
Yaylalar
- Agara
- Soğuksu
- Şenyurt
- Yazlık
- Pınarlık
- Akıncılar
- Güneşli
- Mete
- Aydınlı
Buzul gölleri
- Gadit
- Sarıgöl
- Alacal
- Büyükagara
- Küçükagara
- Karagöller
Zirve
3.210 m
Kızıltepe. Hemen yanında 2.986 metrelik Çatalkaya. Sabah deniz kıyısında başlayan yolculuk burada, Arhavi'nin en yüksek doruğunda, yıldızların altında biter.
07İnsan ve dil
Lazca adıyla Arǩabi.
Adının nereden geldiği kesin bilinmiyor; antik kaynaklarda bölgedeki bir ırmaktan "Arxavis" diye söz edilir. 1486'da Osmanlı topraklarına katılan Arhavi, Birinci Dünya Savaşı'nda işgal edildi ve 12 Mart 1918'de kurtuldu; bu gün hâlâ kutlanır. 1954'ten beri ilçedir.
Laz kültürünün dili, müziği ve el emeği burada yaşar. Dikyamaç köyündeki etnografya müzesi; ocak başından dokuma tezgâhına, gündelik hayatın eşyalarını bir araya getirir. 1973'ten beri düzenlenen Uluslararası Arhavi Kültür ve Sanat Festivali ise her yaz ilçeyi bir buluşma yerine çevirir.
Ciha Kalesi
Şehre tepeden bakan kalenin yapım tarihi bilinmiyor. Cenevizlilerin gözetleme noktası olarak kullandığı ve elli kadar askeri barındırabildiği düşünülüyor.
08Sofra
Karalahana, hamsi ve tereyağı.
Laz mutfağı üç temel üzerine kuruludur: karalahana, hamsi ve süt ürünleri. Masada şunları görmeden kalkmayın:
- Arhavi muhlaması
- Mısır unu, tereyağı ve peynirle; tavadan sıcak sıcak.
- Lu Ncaxeri
- Lazca adıyla karalahanalı yemek.
- Kapçoni pilavı
- Hamsili pilav; mevsimin sofrası.
- Laz böreği
- Muhallebili, şerbetli bir tatlı.
- Laz baklavası
- Yöreye özgü baklava.
Oyun
Arhavi'yi ne kadar tanıyorsun?
Yedi soru, hepsinin cevabı bu sayfada. Bakalım Atmaca'nın memleketini ne kadar iyi biliyorsun.
Arhavi'nin en yüksek noktası Kızıltepe kaç metre?
09Öneri
Arhavi'de bir gün.
Sabah · sis kalkarken
- 1Sahil yürüyüş yolunda deniz kenarında kahvaltı öncesi bir tur.
- 2Kapisre Deresi'nin denize kavuştuğu ağızda sabah ışığı.
- 3Çarşıda sıcak mısır ekmeği ve demlik çay.
Topluluk
Arhavi'den kareler.
Arhavim üyelerinin paylaştığı fotoğraflar. Sen de bir kare ekle; Meydan'da paylaştığın fotoğraflar burada da görünür.
10Yolculuk
Nasıl gelinir?
Havalimanları
- Batum (Gürcistan)38 km
Türk vatandaşları kimlik kartıyla geçebilir; güncel sınır kurallarını kontrol edin.
- Rize-Artvin47 km
En yakın yurt içi havalimanı.
- Trabzon150 km
Daha fazla sefer seçeneği.
Kara yoluyla
| Hopa | 11 km |
|---|---|
| Fındıklı | 15 km |
| Artvin | 86 km |
| Rize | 100 km |
İklim
Ilıman ve nemli: yağmur yılın her mevsiminde görülür, en yağışlı dönem sonbahardır. Yanınızda her zaman bir yağmurluk olsun.
Doğaya saygı
Çöpünüzü geri getirin, dere yataklarında ateş yakmayın, köy yollarında yerel sürücülere yol verin.
